Adolf Hitler ile yüz yüze görüşen Türk’ler

Adolf Hitler ile yüz yüze görüşen Türk’ler kimlerdi?

Nazi Almanyası ve Türkiye arasındaki ilişkiler her zaman çok ilgi çekici olmuştur. Hitler’in Türkiye’ye neden saldırmadığı ayrı mesele, Türkiye’yi kafasında nasıl konumlandırdığı bile koca bir soru işareti aslında. Peki Hitler tüm Avrupa’ya kök söktürdüğü yıllarda, hangi Türk’ler ile görüştü?

Geçtiğimiz günlerde rafta karşılaştığım “Hitler’e sordunuz mu?” isimli kitabı hemen satın aldım. Bu kitabın 248. sayfasında ilk kez duyduğum ve daha önce hiç merak etmediğim için üzüldüğüm bir detaya rastladım. Dönemin 1. Ordu Komutanı Orgeneral Cemil Cahit Toydemir ve beraberindeki Türk heyetinin, Hitler ile yüz yüze görüştüğü yazıyordu. Peki ama neden?

Hitler ile yüz yüze görüşen bu Türkler çok ilgimi çekti ve bende bu görüşmenin detaylarını araştırmaya başladım.

1943 yılının Haziran ayında Adolf Hitler, İsmet İnönü’ye özel bir davet yollar. İsmet İnönü, bu davete icabet etmek istemese de, gözetilen denge politikası gereği geri de çevirmez. Ama bizzat kendisi gitmek yerine dönemin 1. Ordu Komutanı Orgeneral Cemil Cahit Toydemir’i görevlendirir. Cemil Paşa, yaveri, bir tuğgeneral ve Berlin ateşe militerimizden oluşan 4 kişilik heyete önce Doğu Cephesi ve Atlantik Duvarı’nın bazı kısımları gezdirildi. Cephe gezileri sonrasında Türk heyeti Adolf Hitler tarafından kabul edildi.

Hitler ile görüşen Türkleri araştırırken karşıma eşsiz olduğunu düşündüğüm bir kaynak çıktı. “Bir Ömür Boyu Askerlik” isimli kitap, biraz önce yukarıda saydığım 4 kişilik heyette, Berlin ateşe militeri olarak bulunan Zeki İlter’in hatıralarından oluşuyor.

Ama kitabın içini açtığımda biraz hayal kırıklığına uğradım açıkçası. Çünkü Hitler ile yapılan görüşmeden çok kısaca bahsedilmiş.

“Hitler’le çay içmeye gelince Orgeneral Cahit Toydemir başkanlığındaki heyetle birlikte Hitler tarafından kabul edildim. Hitler’i yakından görmemiştim. Çünkü Hitler artık eskisi gibi halk arasında gözükmüyor, cepheleri ziyaret ediyor ya da radyolarda konuşmalar yapıyordu. Hitler heyetimizi büyük bir odada karşılaşmıştı. Yanında Silahlı Kuvvetler Başkomutanı Mareşal Koeler vardı. Odada emniyet için elleri arkada duvara dayalı üç kişi duruyordu. Hitler Türkiye’nin dostluklarından bahsederek Türkiye’ye açmış oldukları 100 milyon krediyi çarçur etmememizi, tank birliğği ve uçak filosu almamızı tavsiye etti. Ayrıca bizim hava alanlarımıza dıştan yapılabilecek bakın tarzındaki işgal ihtimaline karşı tedbirli olmamızı tavsiye etti. Hitler’in çökmüş ve moralinin bozuk olduğunu görmüştük. Bize çay ikram ettiler…”

Org. Zeki İlter, Bir Ömür Boyu Askerlik, Kastaş Yayınevi, S. 47

Tabi Zeki Paşa’nın Hitler ile görüşmesini anlatırken bu kadar ketum olmasını yadırgamıyorum. Çünkü, Türk heyetinin Hitler ile yaptığı bu resmi görüşme kamuoyundan gizlenmeye çalışılmış hep. Zeki İlter Paşa’nın da bu hatıraları 1990 yılında, yani Soğuk Savaş henüz bitmeden yazdığını göz önünde bulundurduğumuzda, konuyu bu kadar yüzeysel anlatması normaldir.

Türk heyetinin başındaki isim Orgeneral Cemil Cahit Toydemir, gezi sonrasında İsmet İnönü’ye sunduğu raporda, Almanya’nın yanında savaşa katılmamamızın ne kadar isabetli bir karar olduğu, Hitler’in savaşın başındaki gibi kendisinden emin ve kararlı olmadığı ve Türk ordusundan çekindiği sonucuna varmıştır.

KEREM GÖK STORE AÇILDI! BENCE BİR GÖZ ATIN...

"TÜRK SİVİL HAVACILIK TARİHİNE DAMGASINI VURAN UÇAK KAZALARI"

İlginizi çekebilir...

Adolf Hitler’in ölümü ve cesedi Adolf Hitler, tarihin gördüğü en acımasız, en uç noktalardaki canilerin başında gelir. Peki, dünyaya kök söktüren bu ihtiraslı adamın hikayesi nasıl s...