Airbus A320’nin ilk kazası; 26 Haziran 1988 Habsheim/Fransa uçak kazası

“Hiçbir otorite, Kaptan Pilot Michel Asseline’nin itibarını kurtarmak adına, Fransız adaletinin ve Airbus’ın itibarını ayaklar altına almaya cesaret edemedi.”

Tarih 26 Haziran 1988…

Air France filosuna yalnızca birkaç gün önce katılan yepyeni bir Airbus A320, gösteri uçuşuna hazırlanıyor. Basel-Mulhouse Havalimanı’ndan 296 sefer sayısı ile kalkışını gerçekleştirecek olan F-GFKC kuyruk tescilli uçak, Habsheim adındaki küçük bir havalimanı üzerinde alçak uçuş gösterisi gerçekleştirecekti. Bu küçük gösteri uçuşu, Habsheim’ede gerçekleştirilecek bir havacılık etkinliğinin bir parçasıydı. Fransızlar, yeni A320’yi mümkün olduğunca fazla insanın tanımasını istiyordu.

Airbus, Boeing 737’nin uzun yıllardır hakim olduğu ticari jet pazarındaki en güçlü hamlesini A320 ile yapmıştı. Boeing 737’nin tam karşısına konumlandırdığı yeni modelinde, rakibine üstünlük sağlayabilecek birçok yeni teknolojiye yer veren Avrupalı üretici, A320 modeli ile yeni bir çıkış yakalamanın hayallerini kuruyordu.

Airbus A320, tamamı dijital fly by wire kontrol sistemine sahip ilk yolcu jetiydi. Ayrıca kokpitte bulunan ekranların tamamı LCD idi. Kısacası Airbus, döneminin en sofistike yolcu uçağını üretmiş olmanın gururunu yaşıyor ve bu gururu herkesle paylaşmak istiyordu. Ancak ne yazık ki pek öyle olmadı. Gösteri felakete dönüşmüştü…

Olay bir gösteri uçuşu sırasında yaşandığı için her şey tüm detayları ile saniye saniye kaydedilmişti. Alçaktan uçuş gösterisi için yaklaşan A320, pistin sonundaki ormanlık alana dalmış ve sürüklenmeye başlamıştı. Bu esnada uçağın sağ kanadı kopmuş ve büyük bir patlamaya sebep olmuştu. Uçakta çoğunluğu gazeteci 130 yolcu ve 6 mürettebat bulunuyordu. Mucize eseri sadece 3 yolcu hayatını kaybetmişti.

air_france_a320_1

Dünyanın en sofistike yolcu uçağı olarak lanse edilen yepyeni bir Airbus A320, gösteri uçuşu sırasında düşmüştü. Bu, Airbus ve dolaylı yoldan tüm Avrupa havacılık endüstrisi için gerçek bir kabustu. Uçak nasıl olup da yükselip ortalama uzunluğu 12 metre olan ormanlık alanı aşamamıştı. Şimdi tüm gözler, kaza anında uçağı kontrol eden ve kazadan küçük sıyrıklarla kurtulan Kaptan Pilot Michel Asseline’de idi.

Alçak geçiş gösterisi için planlanan yükseklik 100 feet yani yaklaşık 30 metre idi. Ancak Airbus A320, ortalama yüksekliği 12 metre olan ağaçlara çarparak düşmüştü. Yani uçak, 30 metre irtifaya ayarlanmışken, bu yüksekliğin yarısından daha alçak irtifaya kadar inmişti. Kaptan Michel Asseline, barometrik altimetrenin kaza esnasında 30 metre (100 feet) yüksekliği gösterdiğini söylüyordu. Ancak, o sırada uçağın gerçek yüksekliği yerden 9 metre idi. Kaptan pilot uçağın radyo altimetresinden gelen verilerin ise okunaklı bir şekilde yansıtılmadığını savunmuştu. Ayrıca uçakta bulunan ve tehlikeli yere yaklaşmalarda sesli ve görsel olarak pilotu uyaran GPWS de devreye girmemişti.

Şimdi en vahim kısma geliyoruz; Kaptan Pilot Michel Asseline, pistin sonundaki ağaçların üzerine doğru gittiklerini gördüğünde hemen gaz kollarını açıp yükselmek istemişti. Ancak Airbus A320, bu harekete çok ama çok geç cevap vermişti. Motorlara tam güç gitmeye başladığında, kaptanın gaz kollarını sonuna kadar açmasının üzerinden uzun ve ölümcül 4 saniye geçmişti. Kaptan Michel Asseline, gaz verdiğinde motorların çok geç tepki verdiğini söylüyordu.

Kazanın oluşum süreciyle ilgili bir diğer vahim detay ise, uçağın bilgisayar sisteminin, uçak ormanlık alana çarpmadan önce pilot tarafından verilen yükselme komutuna aykırı hareket etmesiydi. Yani Kaptan Pilot Michel Asseline, uçağı manuel kontrol etmeyi sağlayan side sticki sonuna kadar geri çekip yükselmek istese de, uçak bu komuta uymuyor ve alçalmasına devam ediyordu.

En nihayetinde ortaya şöyle bir tablo çıkmıştı. Kaptan Pilot Michel Asseline, Airbus A320 ile 100 feet irtifadan alçak geçiş gösterisi yapacaktı. Bunun için uçağın iniş takımlarını ve flaplarını tamamen açtı ve yavaşlamaya başladı. Ancak yeni nesil elektronik uçuş sistemlerinin yoğunlukla kullanıldığı uçak, inişe geçtiğini düşünerek, inişin tamamlanması için gereken adımları atma devam etti. Bu nedenle pilottan gelen tepkileri reddediyordu. Yani pilot yükselmek için gaz kolunu açıp side sticki tamamen kendine doğru çekse de, A320 inişini tamamlamak isteyip pilottan gelen komutlara tepki vermekte gecikmişti.

Son derece iddialı ve yeni birçok yeni teknolojiye sahip bir yolcu uçağı, hele ki gösteri uçuşunda düşüyorsa, bu durumda suçu uçağa yüklemek ticari anlamda bir intihar olurdu. Otoriteler, ne yapıp suçu pilota yüklemek zorundaydı! Bu nedenle Kaptan Pilot Michel Asseline suçlu bulundu ve olay tüm dünya kamuoyuna bir pilotaj hatası olarak yansıtılmaya çalışıldı.

Kaptan Michel Asseline, ilerleyen yıllarda kendini aklamanın yollarını aradı. En nihayetinde şok edici bir detay keşfetti. Uçağın enkazından çıkarılan uçuş verilerini kaydeden kara kutu (FDR) ile mahkemeye delil olarak sunulan kara kutu (FDR) aynı değildi. Enkaz alanındaki kara kutu fotoğrafları ile delil olarak sunulan kara kutu kriminal incelemeye tabii tutulduğunda bu durum ispatlanmış oldu. Ancak sonuç değişmedi. Hiçbir otorite, Kaptan Pilot Michel Asseline’nin itibarını kurtarmak adına, Fransız adaletinin, Airbus’ın ve Avrupa havacılık endüstrisinin itibarını ayaklar altına almaya cesaret edemedi.

26 Haziran 1988 tarihinde yaşanan bu uçak kazası üzerine tartışmalar halen sona ermiş değildir. Ancak büyük bir kesim Kaptan Pilot Michel Asseline’nin masumiyetine inanmaktadır. Habsheim de yaşanan bir olay, kapital dünyada dönen bir diğer kirli oyun olarak akıllara kazınmıştır.

KEREM GÖK STORE AÇILDI! BENCE BİR GÖZ ATIN...

"TÜRK SİVİL HAVACILIK TARİHİNE DAMGASINI VURAN UÇAK KAZALARI"

İlginizi çekebilir...

A320neo İlk Uçuşunu Yaptı İstanbul Airshow 2014 gündemi hayli doldurmuş durumda. Ancak, bugün havacılık adına çok önemli bir gelişme daha yaşandı. Airbus A320 serisinin geli...
Airbus A380’e Güncelleme; A380plus! Airbus A380, artık daha çok yolcuyu daha ekonomik uçuracak. Airbus A380, servise girdiği 2007 yılından bu yana en çok dikkat çeken yolcu jetlerinden ...
Yolcu Uçaklarının Fiyatı Ne kadar? Bulunduğum her ortamda öyle ya da böyle konu havacılığa geliyor ve hep beraber uçakların dünyasına giriyoruz. Konu havacılık olduğunda en ilgili insan...
Airbus A350’nin İstanbul Ziyareti Airbus’ın geniş gövdeli yeni modeli A350 XWB İstanbul Airshow 2014 vesilesi ile ilk kez Türkiye’ye geldi. Fuarın ilk günü, yani dün akşam saatlerinde ...
Airbus A380 Hakkında Muhtemelen Bilmediğiniz 10 Şe... https://youtu.be/GTLIpwULfIM Airbus A380, ilk ticari uçuşunu yaptığı 2007 yılından bu yana, "dünyanın en büyük yolcu uçağı" unvanını elinde tutuyor...