Havacılık Dünyasının “Garip” Uçakları

Kimisi kocaman burnuyla dikkat çekiyor, kimisi kısacık gövdesiyle. İşte, güzelliklerinden daha ziyade amaçlarına odaklanan birbirinden garip uçaklar.

Aslında bu tür listelerin başlığı genellikle “çirkin uçaklar” şeklinde atılıyor. Ancak, uçabilen hiçbir şey çirkin olamayacağı için, ben onları sadece “garip” olarak tanımlıyorum. Havacılık dünyasının garip uçaklarını ve bu garip tasarımların altında yatan hikayeleri okuyacaksınız.

 

stipa1

Stipa-Caproni

Havacılık dünyasının en garip tasarımlarından birine sahip olan Stipa-Caproni, 1932 yılında Luigi Stipa tarafından tasarlandı ve aynı yıl İtalyan Caproni şirketi tarafından prototip olarak 1 adet üretildi. 7 Ekim 1932 tarihinde ilk uçuşunu yaptı. Gövdenin ortasındaki büyük boşlukta çalışan tek motorundan güç alan bu garip uçak, aerodinamik açıdan avantaj sağlamaya yönelik bir tasarımdı. Aynı zamanda bu tasarım, gövdenin içinde çalışan motoruyla savaş jetlerine ilham veren bir model olarak akıllara kazındı. Stipa-Caproni, deneysel bir uçak olduğu için test ve gösteri uçuşları dışında kullanılmadı. Orijinal uçak ne yazık ki günümüze kadar ulaşamamıştır.

 

deux-ponts

Breguet 761/763/765 Ailesi

İşte, dünyanın ilk çift katlı uçak modeli! Fransız Breguet şirketi tarafından üretilen bu model, aslında Deux-Ponts (Fransızca “çift katlı”) olarak anılıyor. İkinci dünya savaşının hemen ardından geliştirilmeye başlanan Deux-Ponts, 15 Şubat 1949 tarihinde ilk uçuşunu gerçekleştirmiştir. Yaklaşık 4 yıl süren test uçuşları ardından 10 Mart 1953 tarihinde servise girmiştir. Uçağın, sivil pazardaki tek kullanıcısı Air France olmuştur. Fransız Hava Kuvvetleri de uçağın bir diğer kullanıcıdır. Toplamda 20 adet üretilen Deux-Ponts, 31 Mart 1971’de son kez gökyüzü ile buluşmuş ve emekli olmuştur. Emekli uçaklardan 3 tanesi günümüze kadar ulaşmıştır ve Fransa’daki müzelerde sergilenmektedir.

 

YB-35

Northrop YB-35

II. Dünya Savaşı’nın hemen sonrasında ABD tarafından geliştirilmeye başlanan ve 25 Haziran 1946 tarihinde ilk uçuşunu gerçekleştiren YB-35, uçak tasarımlarına dair tüm tabuları yıkmıştır. Kuyruk kısmı yok edilen ve sadece bir kanat üzerine konumlandırılmış motorlardan oluşan Northrop YB-35, yıllar sonra üretilecek olan efsanevi B-2 Spirit modeline de ilham kaynağı olmuştur. Amerika’nın stratejik bombardıman uçağı olarak tasarladığı YB-35 projesi, 1949 yılında rafa kaldırıldı. Bir adet üretim öncesi model ve prototip dışında asla üretilmedi.

 

IAI-Phalcon-Condor-707

EL/M-2075 Phalcon (Radar Sistemi)

Aslına bakarsanız Boeing 707 gibi son derece yakışıklı bir uçağın böyle garip görünmesinin tek sebebi burnuna yerleştirilen devasa radar sistemi. İsrail tarafından geliştirilen havadan erken uyarı ve radar görevini gerçekleştiren bu sistem, belli ki teknik yapısı gereği uçağın burnuna yerleştirilmek zorunda. Yoksa, kimse Boeing 707 gibi bir güzelliği bu hale getirmek istemezdi, öyle değil mi?

 

guppy

Aero Spacelines Super Guppy

Sevimli bir akvaryum balığı olan ve çok sık hamile kalan lepistes (guppy) balığının özellikle hamile olduğundaki haline çok benzediği için bu ismi almış. ABD merkezli Aero Spacelines şirketi tarafından üretilen bu garip uçak, hacimli kargoları taşıyabilmek amacıyla geliştirilmiş ve başarıyla kullanılmış. 31 Ağustos 1965 tarihinde ilk uçuşunu yapan Super Guppy, halen NASA tarafından kullanılmaktadır. Toplamda 5 adet üretilen bu modelin, bir diğer kullanıcı ise bir zamanlar Airbus’tı. A300 Beluga modelinden önce, tedarikçilerden gelecek olan parçalar bu uçakla taşınmaktaydı. Yani bir zamanlar, sivil pazarın hakimi Amerikan şirketlerine kafa tutan Airbus, ironik bir şekilde tedarik zincirini Amerikan yapımı bir uçakla tamamlıyordu.

 

airbus_beluga

Airbus A300-600ST Beluga

Airbus’ın, tedarikçileri ve montaj merkezleri arasındaki transferi sağlayan uçak modeli olarak görev yapmaktadır. 13 Eylül 1994 tarihinde ilk uçuşunu gerçekleştirmiş ve kısa zaman sonra hizmete girmiştir. Toplamda 5 adet üretilen modelin tek kullanıcısı Airbus’tır ve halen 5 uçağı da aktif olarak kullanmaktadır. Beluga, TAI tesislerinde üretilen parçaları almak için Ankara semalarında da görülebilmektedir. Gökyüzündeki 21. yılını geçiren Beluga’ların çok yakında, yerini A330 modelinin benzer şekilde modifiye edilmiş bir varyasyonuna bırakacağı konuşuluyor.

 

dreamlifter

Boeing 747 Dreamlifter

Boeing, 787 modeli için diğer modellerinden farklı bir rota çizmişti. Bu rota dahilinde tüm dünyadan yüzlerce tedarikçi ile çalışan Boeing, bazı büyük parçaları da dışarıda ürettirmeye karar verdi. Bu büyük parçaların, 787’nin montaj merkezine parça taşıyabilmesi için bir de yeni bir kargo uçağı tasarladı. Boeing 747-400’ün gövdesinde yapılan birkaç sihirli değişiklik, hacimli uçak parçalarının taşınması problemini ortadan kaldırırken ortaya böyle garip bir tasarım çıktı. 9 Eylül 2009 tarihinde ilk uçuşunu gerçekleştiren, 2007 yılında hizmete giren ve halen aktif olarak kullanılan Dreamlifter, toplam 4 adet üretildi ve tek kullanıcısı Boeing.

 

KEREM GÖK STORE AÇILDI! BENCE BİR GÖZ ATIN...

"TÜRK SİVİL HAVACILIK TARİHİNE DAMGASINI VURAN UÇAK KAZALARI"