Irkut MC-21; Rusya’nın Yeni Yolcu Uçağı

MC-21 geçtiğimiz günlerde ilk uçuşunu yaptı. Peki, Rusya’nın yeni yolcu uçağı ne vaat ediyor, ne hedefliyor?

Milyarlarca dolarlık hava yolu endüstrisinde yolcu jeti denildiğinde akla iki marka geliyor, Boeing ve Airbus. Özellikle Soğuk Savaş’ın bitmesinden sonra, doğu bloğu ülkelerine de uçak satmaya başlayan bu iki uçak üreticisi, pazarın çok büyük kısmını domine etmekte.

Sovyetler Birliği’nin mirasçısı konumundaki Rusya, uçak üretimi adına müthiş bir bilgi birikimine sahip. Soğuk Savaş yıllarında ilk jet motorlu yolcu uçaklarından biri olan Tupolev TU-104’dü üreten Sovyetler Birliği, sesten hızlı uçak yarışından bile geri kalmamış, hatta geri kalmayı bırakın, Tupolev TU-144 ile kuşağı göğüslemişti.

Modern Rus yolcu uçaklarına göz attığımızda en çok dikkat çeken modelin Sukhoi Superjet 100 olduğunu görüyoruz. 2008 yılında ilk uçuşunu yapan, 2011 yılında hizmete giren Superjet100 bir bölgesel jet. Bugüne kadar 127 adet üretilen Superjet 100, her ne kadar bir gösteri uçuşu sırasında kaza geçirmişse bile, 6 yıldır yolcularına güvenle hizmet veriyor.

Yakın zamanda Rus havacılığı adına gelecek vaat eden bir diğer yolcu jeti ise Tupolev 204’dü. 1995 yılında hizmete giren 204, tek koridorlu ve kısa-orta menzilli bir yolcu jeti. Her ne kadar satış rakamları açısından batılı rakiplerinin, yani Airbus A320 ve Boeing 737’nin çok çok gerisinde kalmış olsa bile 43 tanesi halen gökyüzünde hizmet vermekte.

Yine soğuk savaşın ardından hizmete giren bir model olan Illyushin 92 ise, dört motoru ve heybetli görüntüsü ile son derece etkileyici duruyor. Geniş gövdeli ve uzun menzilli Ilyushin 92, 1992 yılında hizmete girdi ve toplam 30 adet üretildi. Halen 15 tanesi aktif olarak kullanılan bu heybetli uçak, Rus bayrak taşıyıcısı Aeroflot’ta kullanılırken zaman zaman Atatürk Havalimanı’nda da görülmekteydi.

Ve tabii ki, Rus üretimi havayolu uçağı denildiğinde adını anmadan geçemediğim Tupolev 154. Toplam 1026 adet üretilen ve en çok üretilen sivil Rus uçaklarından biri olan 154, 1972 yılında hizmete girmesine rağmen hala gökyüzünde. Günümüzde 45 tanesi aktif kullanımda olan 154, Sovyetler Birliği tarafından aralarında Türkiye’nin de olduğu pek çok ülkeye satılan bir uçak oldu..

Tupolev 154 kimilerine göre uçan tabut, kimilerine göre en zorlu şartlarda bile kullanılabilecek bir mühendislik harikası. Kesin olan tek bir şey var ki, bu güzel uçak hakkında anlatılacak çok şey var. O yüzden şimdi tekrar MC-21’e dönelim.

Rusya, bu kez Irkut MC-21 ile sahneye çıkıyor. Efsanevi Sukhoi modellerinin üreticisi olan Irkut şirketi tarafından üretilen MC-21’in tasarımı 2006 yılında ortaya çıkmaya başladı. 2011 yılında detaylandırılmaya başlanan uçak, geçtiğimiz günlerde ise ilk uçuşunu gerçekleştirdi.

Tek koridorlu, kısa ve orta menzilli MC-21, rakamları itibari ile Airbus A320 ve Boeing 737 serilerine rakip olmaya hazırlanıyor. 165 ile 211 arasında değişecek yolcu kapasitesine sahip olacak uçak, MC-21-200 ve MC-21-300 varyasyonları ile üretilecek. Gövdesi daha kısa olan MC-21-200 tamamen ekonomi konfigirasyonunda 165 yolcu taşıyacak ve menzili 6500 kilometre olacak. MC-21-300 ise tamamen ekonomi konfigirasyonunda 211 yolcu taşıyacak ve 6000 kilometre menzile sahip olacak.

İki farklı motor üreticisi ile anlaşan Irkut şirketi, Pratt & Whitney PW1000G motor seçeneği ile alınabilecek. Amerika Birleşik Devletleri merkezli Pratt & Whitney tarafından üretilen bu motor, aynı zamanda yeni nesil Airbus A320NEO ailesinde de kullanılıyor. Bunun yanında Rusya tarafından üretilen yerli Aviadvigatel PD-14 motor seçeneği de tercih edilebilecek.

Kompozit malzemeler ile üretilen MC-21, çağı yakaladığı iddiasında. Kanat tasarımı ve yeni nesil motorları ile Airbus A320 ve Boeing 737 kadar ekonomik olma iddiasındaki MC-21, satış fiyatı bazında da batılı rakiplerinden yaklaşık yüzde 15 daha ucuz.

MC-21-300, 91 milyon dolar, MC-21-200 ise 72 milyon dolarlık fiyat etiketine sahip olacak.

Şimdi tabii ki akıllardaki soru şu. Kanat açıklığından tutun, kapasitelerine, fiyatına ve aklınıza gelebilecek diğer tüm sayısal detaylara kadar her şeyi ile Airbus A320 ve Boeing 737 serisinin rakibi olan MC-21, bu iki modelin tahtını sallar mı?

Sizin de tahmin edebileceğiniz gibi, bu çok zor görünüyor. Zaten Irkut şirketinin ana iştirakçisi Rusya Birleşik Uçak Şirketi’nin başkanı da bir konuşmasında “Yıllardır pazarı domine eden Boeing ve Airbus uçakları ile rekabet etmenin kolay olmayacağını biliyoruz” şeklinde bir açıklama yapmıştı. Ama bir ihtimal daha olabilir mi? ya da hayat sürprizlerle dolu mudur?

Muhakkak öyledir ama şimdilik MC-21 hiçbir batılı şirketten sipariş alabilmiş değil. Toplamda 192 adet kesin sipariş alan MC-21’in müşterilerinin büyük çoğunluğu Rus şirketleri. En büyük müşterisi ise 50 adet ile Rus bayrak taşıyıcısı Aeroflot. Rus şirketleri dışında Mısır merkezli Kahire Havacılık 6, Azerbaycan Havayolları ise 10 adet kesin sipariş vermiş durumda.

Peki Türkiye’den MC-21’e sipariş gelir mi? Daha doğrusu, eskiden doğu bloğunda olmayan ülkelerden MC-21’e talep olur mu?

Yine tahmin edebileceğiniz gibi, bu da zor görünüyor. Çünkü hava yolu şirketleri öyle pazardan elma armut alır gibi uçak almıyor. Ekip planlaması, toplam kullanım maliyeti, sürdürülebilirlik ve buna benzer pek çok parametre, filo planlamasında göz önünde bulunduruluyor. Yani gerçekten MC-21’in ne Airbus A320’den ne de Boeing 737’den bir eksiği olmayabilir. Hatta fazlası bile olabilir. Üstelik bunun yanında bir de yüzde 15 daha ucuz da olabilir ama filosu Airbus ve Boeing’lerden oluşan bir şirket MC-21’i filosuna katacaksa bunun simülatörünü, bakım-onarım alt yapısını, ekip eğitimlerini göz önünde bulundurarak kararını 10 kere gözden geçirecektir.

KEREM GÖK STORE AÇILDI! BENCE BİR GÖZ ATIN...

"TÜRK SİVİL HAVACILIK TARİHİNE DAMGASINI VURAN UÇAK KAZALARI"

İlginizi çekebilir...

Tupolev Tu-204 Gökyüzünde çetin bir rekabet var. Bu rekabette Rusların en güçlü silahlarından biri Tu-204. Amerika, Avrupa ve Rusya çoğu alanda olduğu gibi gökyüz...
Dünyanın ilk sesten hızlı yolcu uçağı; Tupolev Tu-... Dünyanın "ilk" sesten hızlı yolcu uçağının hikayesi... Concorde, hemen hemen herkesin kafasında bir şeyler canlandıran ve hizmette kaldığı süre boyun...
Trabzon’a İnen MIG-29 Savaş Uçağı ve İltica ... Soğuk Savaş'ın son günleri yaklaşırken Sovyet topraklarında başlayıp Trabzon’da biten bir hikayeden bahsedeceğim bugün sizlere. Üstelik ilk kez duyaca...
Rusya Hava Kuvvetleri Ne Kadar Güçlü? Rusya Hava Kuvvetleri'nin kaç askeri uçağı var? En güçlü silahları hangisi? Rusya ile yaşadığımız uçak krizinden bu yana, arkadaş çevremden sıkça bu ...