Concorde İstanbul’a kaç defa geldi?

Airbus A380, 4 kez Türkiye’ye geldi. Geçtiğimiz yıllarda Airex Fuarı’nda sergilenen Emirates’e ait Airbus A380’nin bizleri nasıl heyecanlandırdığını hatırlamayan yoktur. Peki, Concorde’nin İstanbul ziyaretlerini hatırlayanınız var mı? Gelin, geçmişte kısa bir yolculuk yapalım…

Concorde, ilk ticari seferini gerçekleştirdiği 1976 yılından, gökyüzüne veda ettiği 2003 yılına kadar geçen 27 sene boyunca prestijin sembolü oldu. Ses duvarını aşması ile gerçekleşen “sonic boom”, Türkçeleştirmek gerekirse “ses patlaması”, onu okyanus ötesi uçuşlara mahkum kılmıştı. Ayrıca, pahalı operasyonu nedeniyle biletler yalnızca varlıklı insanların ulaşabileceği seviyelerdeydi. Başlangıçta 7 tanesi Air France filosunda, 7 tanesi de British Airways filosunda olmak üzere yalnızca 14 adet Concorde servisteydi. Hal böyle olunca da bu özel uçağın tarifeli sefer düzenlediği meydan sayısı bir elin parmaklarını geçmiyordu. Concorde, İstanbul’a hiç bir zaman düzenli olarak tarifeli sefer düzenlemedi. Ancak Atatürk Havalimanı, 3 defa bu zarif kuşu ağırlama şerefine erişti. Bu ziyaretlerin ne zaman gerçekleştiğini ve neler olduğunu öğrenmek için geçmişte kısa bir yolculuk yapacağız…

İLK ZİYARET 1986’DA

Concorde’nin ilk İstanbul ziyareti 25 Ekim 1986’da gerçekleşmiştir. British Airways’ın bir defaya mahsus olmak üzere Londra-İstanbul tarifeli seferini Concorde ile gerçekleştirmesi sayesinde gelen uçak 67 yolcusu ile İstanbul’a ulaşmıştı. Saat 12.20’de Atatürk Havalimanı’na teker koyan G-BOAA kuyruk tescilli uçak, 2 saat sonra 96 yolcusuyla tekrar Londra’ya doğru havalanmıştı. Bristih Airways’ın Türkiye pazarında dikkat çekmek adına yaptığı bu uçuştan en karlı çıkansa bu özel seferin yolcuları olmuştu. Normal bir uçak için bilet alan yolcular, herhangi bir ek ücret ödemeden yolculuklarını Concorde ile yapmışlardı.

NAZARIMIZ DEĞDİ!

1988 yılının 3 Mayıs’ında, Belçika merkezli bir deri firması, başarılı bayilerini ödüllendirmek için Air France’den kiralık bir Concorde ile onları İstanbul seyahatine yolladı. Özel uçağın Türkiye’ye ikinci ziyaretinde, konuklar folklor gösterileri ve çiçekler ile karşılanmıştı. Nazarımız değmiş olacak ki, iki saat alanda kalan uçak kalkış için hazırlandığı sırada motorlardan bir tanesinde yağ kaçağı tespit edildi. Sorun büyük değildi ve çok geçmeden çözüldü. Zarif kuş bir kez daha İstanbul’a veda etti…

Concorde, ilk ve son kez 25 Temmuz 2000 tarihinde Paris yakınlarında kaza geçirdi.

DÜŞEN UÇAK İSTANBUL’DA

Concorde’nin Türkiye’yi üçüncü ve son ziyareti 25 Ekim 1999 tarihinde özel bir dünya turu kapsamında gerçekleşti. Tur kapsamında yolcularını Florida, Buenos Aires, Şili, Morea, Avustralya, Tayland, Kenya ve Kahire’nin ardından İstanbul’a getiren uçak Atatürk Havalimanı’nda üç gün kaldıktan sonra Paris’e gitmişti. 2000 yılında Paris’te kalkıştan hemen sonra düşen ve 104 kişinin ölümüne neden olan Air France’ye ait F-BTSC kuyruk tescilli Concorde, kazadan yalnızca 9 ay önce İstanbul’a gelmişti.

Concorde’yi tekrar uçarken görme şansımız ne yazık ki yok. Onunla yolculuk eden şanslı insanları ise her zaman kıskanacağım. Evet, onunla yolculuk yapmak gerçekten fazlasıyla pahalıydı. Ama şunu da unutmamak gerekir ki; bugün trilyonlar verseniz bile sesten iki kat hızlı yolculuk yapmanız mümkün değil. Peki, gelecekte olacak mı? Bunu zaman gösterecek…

Concorde’nin Singapur Havayolları Macerası

Concorde’nin tüm operasyonlarının sadece Air France ve British Airways tarafından yapıldığı bilinir. Ama geçmişe dönüp baktığımızda, Concorde’nin o zarif gövdesinde başka hava yolu şirketlerinin de logosu olduğunu görüyoruz.

Concorde, servise girdikten 1 sene sonra, yani 1977 yılında British Airways filosundaki G-BOAD tescilli Concorde Singapur Havayolları’na kiralanmıştı. Uçağın sol tarafı Singapur Havayolları’nın renklerini taşırken, sağ tarafında British Airways renkleri vardı. Bahreyn aktarmalı olarak Singapur-Londra seferleri, bu uçakla yapılıyordu. Okumaya devam et “Concorde’nin Singapur Havayolları Macerası”

Concorde’nin En Özel Fotoğrafı

Concorde’nin her fotoğrafı özeldir. Ama bazıları, daha özeldir…

Yıl 1985, yer İrlanda Denizi üzeri…

İngiliz Hava Kuvvetleri’ne ait bir Tornoda uçağı, rutin uçuşlarından birini gerçekleştiriyor. Şimdilerde kokpite görüntüleme cihazları sokmak çok moda. Ama o yıllarda çoğu kişi anın tadını çıkartmanın derdinde. İngiliz Savaş Pilotu Adrian Meredith hariç…

Tornoda uçağı ile ses hızından iki kat hızlı uçarken bir yolcu uçağıyla karşılaşabilirsiniz ama genellikle yolcu uçağının kadrajdan çıkması pek zaman almaz. Tabii eğer bu yolcu uçağı bir Concorde değilse. O gün, İngiliz savaş pilotu ses hızının iki kat üzerinde uçarken İngiliz Hava Yolları‘na ait, muhtemelen Londra-New York seferini gerçekleştiren bir Concorde ile karşılaşıyor.

İngiliz savaş pilotu deklanşöre basıyor ve Concorde’nin mach 2 (ses hızının iki katı) seviyesinde çekilmiş bilinen tek fotoğrafını çekiyor.

Yerde, havada, sesten iki kat hızlı… Bir uçak her haliyle ancak bu kadar fotojenik olabilir!

concorde_ses_hizinin_iki_kati
Concorde

Concorde 001’in Çok Özel Fotoğrafları

Öncelikle, Concorde nedir, nasıl bir şeydir? Hikayesine göz atmak isteyenleri şöyle alalım.

Bu fotoğraflardan bazıları internet dünyasının derin-kuytu köşelerinde mevcut. Ama eminim ki bir çoğunu ilk kez burada görmüş olacaksınız. Fotoğrafların kaynağı, müzede sergilenen Concorde 001, yani prototip Concorde’nin kabini. Koltuk olmayan kabin boyunca sağlı sollu fotoğraflar sergileniyor. Ne diyelim, iyi seyirler…

concorde_001_kabin

Concorde 001'in, 42 numaralı bölümünün montajı yapılırken.
Concorde 001’in, 42 numaralı bölümünün montajı yapılırken.
2 Mart 1969, Concorde ilk uçuşunu gerçekleştiriyor.
2 Mart 1969, Concorde ilk uçuşunu gerçekleştiriyor.
Concorde 001 Toulouse tesislerinde titreşim testinden geçiyor.
Concorde 001 Toulouse tesislerinde titreşim testinden geçiyor.
1 Ekim 1969
1 Ekim 1969
Concorde'nin ilk uçuşunu gerçekleştiren ekip. Sırasıyla; H. PERRIER, J. GUIGNARD, A. TURCAT, M. RETIF
Concorde’nin ilk uçuşunu gerçekleştiren ekip. Sırasıyla; H. PERRIER, J. GUIGNARD, A. TURCAT, M. RETIF
Concorde 001
Concorde 001
Prototip Concorde, 255'i ses hızının üzerinde olmakla birlikte toplam 812 saat uçuş yapmıştır.
Prototip Concorde, 255’i ses hızının üzerinde olmakla birlikte toplam 812 saat uçuş yapmıştır.

Concorde’nin Önünde Saygı Duruşu

Concorde, benim için tüm zamanların en asil ve en özel uçağıdır. Öyle tahmin ediyorum ki sonsuza kadar da öyle kalmaya devam edecek…

Size uzun uzun Concorde’nin hikayesini anlatmayacağım. Zamanında anlattım zaten, merak edenler buraya tıklayarak 2012 yılında yazdığım yazıyı inceleyebilir. Burada onunla baş başa geçirdiğimiz çok özel birkaç dakikadan bahsedeceğim.

Birkaç sene önce onu ziyarete gittim. Paris’te bulunan Le Bourget Havacılık ve Uzay müzesi, prototip, yani ilk Concorde’nin (Concorde 001) sergilendiği yerdir. Ayrıca Air France filosundan emekli bir Concorde’de aynı hangarda yer almaktadır.

Le Bourget Havacılık ve Uzay müzesi izlenimlerimi kokpit.aero sayfası için yazmıştım. Dilerseniz o yazıya da buradan ulaşabilirsiniz.

İki Concorde’nin sergilendiği hangara doğru yürürken heyecandan uçuyor gibiydim. Aşırı heyecanlandığım için giriş ile hangar arasındaki yolda neler düşündüm, neler yaptım açıkçası ben de çok net hatırlamıyorum. Hangara girdiğimde “aman tanrım!” dedim. Düşündüğümden çok daha ihtişamlı, çok güzel gözüküyordu. Gel de aşık olma!

concorde_muze

Zamanla ilgili bir sıkıntı yaşamamak için sabahın erken saatlerinde müzeye gelmiştim. O gün, öğleden önce Concorde hangarında bir davet düzenlenecekti ve bu yüzden Concorde hall öğleden sonra ziyarete açıklacaktı. Tabi, beni tutabilene aşk olsun! İçeri girer girmez saf aşıklar gibi dalıp gitmişim. O ara da yanıma bir güvenlik görevlisi geldi. Kapalı olduğunu söyleyip duruyordu. Daha sonra içeride daha yetkili bir abi buldum ve İstanbul’dan sırf Concorde’yi ziyaret etmek için geldiğimi söyledim. Sağ olsun, bana biraz zaman tanıdı ve her iki uçağında kabinine girerek biraz olsun heyecanımı yatıştırdım. Ona uçarken binmek kısmet olmadı ama yerdeyken Concorde’ye binmiştim. Öyle ya da böyle, artık ben de Concorde’ye binen özel insanlardan birisiydim.

Concorde hangarındaki davet bitti ve öğleden sonra hall tekrar ziyarete açıldı. Aylardan kış, günlerden Çarşamba olduğu için etraf hayli tenhaydı. Aylardır, hatta belki yıllardır hayalini kurduğum şeyi gerçekleştirmek için süper bir ortam! Telefonumdan aşağıda izleyeceğiniz, kim tarafından hazırlandığını bilmediğim ama her izlediğimde tüylerimi diken diken yapan videoyu açtım, kulaklığımı taktım, Concorde’nin karşısına geçtim. Tam karşımda gerçek bir Concorde, ekranda binlerce kez izlediğim bu harika video. Evet, o dakikaların hayatımın en güzel zamanları sıralamasında yeri hayli yüksek…